نوشته‌ها

سرطان و زیبایی در زنان

ادامه قسمت دوم

 

سرطان در زنان

سرطان های خاصی هستند که به طور ویژه ای جزو دغدغه های اصلی زنان هستند. نه تنها سرطان هایی که اندام زنانه را درگیر می کند مثل سرطان سینه، دهانه رحم، رحم، و تخمدان، بلکه سرطان لوزالمعده (پانکراس)، روده بزرگ و ریه نیز شامل آنها می شود.

سرطان سینه دومین دلیل اصلی مرگ و میر بر اثر سرطان محسوب می شود. در آمریکا، یک زن حدود ۱۲٫۴ درصد احتمال ابتلا به سرطان سینه را دارد. مطالعات پژوهشی نشان می دهد که هرچه در زمان تشخیص این سرطان، اندازه آن کوچکتر باشد شانس بهبود بیشتر است. در حال حاضر، ماموگرافی و سایر معاینات سینه (مثل استفاده از دستگاه برست لایت) برای تشخیص زودهنگام این عارضه توصیه می شوند. کشف جهش های ژنتیکی ارثی کمک بزرگی به شناسایی حداقل بعضی از زنانی که ریسک بالاتری برای ابتلا به این نوع سرطان را دارند می کند.

سرطان تخمدان، به دلیل اینکه اغلب اوقات در مراحل اولیه قابل تشخیص و شناسایی نیست، به «قاتل خاموش» معروف است. با اینکه سرطان تخمدان می تواند در هر سنی اتفاق بیفتد، ریسک ابتلا به آن با افزایش سن بالا می رود، و اگر سابقه خانوادگی هم وجود داشته باشد که خطر بیشتر هم می شود. از هر ۷۰ زن در آمریکا یک نفر به سرطان تخمدان مبتلاست.

سرطان کولورکتال، کولون یا رکتوم، سرطانی است که روده بزرگ و مقعد را درگیر می کند. اکثر موارد سرطان روده بزرگ در افراد بالای ۵۰ سال رخ می دهد. اگر خانمی سابقه ابتلا به سرطان سینه، رحم، یا تخمدان داشته باشد احتمال ابتلا به سرطان روده نیز در او بالاتر است. توصیه می شود تمام خانم های بالای ۵۰ سال به صورت مرتب معاینات لازم را انجام دهند. پژوهش ها نشان داده اند که رژیم غذایی که سرشار از میوه و سبزیجات است و آنتی اکسیدان فراوانی دارد می تواند از ابتلای خانم ها به سرطان روده بکاهد و آنها را در برابر بیماری های دیگر هم مصون کند.

سرطان ریه اولین عامل مرگ و میر بر اثر سرطان در بین زنان است. از آنجایی که سیگار کشیدن دلیل اصلی سرطان ریه است، واضح است که پرهیز از سیگار یکی از راه های اساسی برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری کشنده است. کم کردن میزان مصرف سیگار در کاهش صدمات وارده بر اثر سیگار کشیدن و همچنین به دست آوردن دوباره سلامت مؤثر است.

 

دغدغه های زیبایی در زنان

برای بسیاری از زنان، مفهوم زیبایی استفاده از لوازم آرایش مثل رژلب و … است. اما زیبایی می تواند معنی دیگری هم داشته باشد: انجام اعمال جراحی که برای تصحیح یک نقص صورت می گیرد و ظاهر را ارتقا می دهد.

طبق تخمین های اخیر، حدود ۶۰۰٫۰۰۰ عمل زیبایی در سال انجام می شود، که البته این رقم بسیار بیشتر از اینهاست. تنوع این اعمال زیبایی و شمار زنانی که زیر تیغ می روند روز به روز در حال افزایش است.

امروزه دیگر بخش های کمی از بدن هستند که عمل زیبایی برایشان وجود نداشته باشد. فرآیندهایی وجود دارد که طی آنها می توان بافت و تونالیته پوست را ارتقا داد، مثل لایه برداری های شیمیایی و درم ابریژن (dermabrasion). تزریق کلاژن و بوتاکس می تواند به رفع چین و چروک های مزاحم کمک کند. لک های مادرزادی (ماه گرفتگی)، خال و واریس می توانند به وسیله تکنیک های مختلف درمان شوند. لیزر می تواند به رفع موهای زائد کمک کند و از سوی دیگر کم مویی (کچلی، آلوپسیا/طاسی منطقه ای) می تواند به وسیله دارو یا کاشت مو درمان شود.

لیپوساکشن به عمل برداشت چربی زیر پوست گفته می شود. پیکر تراشی توسط تکنیک های اولتراسونیک و تومسنت (tumescent) انجام می شود. بسیاری از لیفت ها و جراحی های پلاستیک پوست و چربی اضافه را از بین می برند و شکل بهتری به بافت ها می دهند.

در طی سالها، میلیون ها زن زیر بار عمل سینه برای بزرگتر یا کوچکتر کردن آنها رفته اند. این عمل ها علیرغم محبوبیت خاص خود باعث ایجاد بحث های پزشکی زیادی شده اند. بازسازی سینه اما، به ویژه بعد از سرطان سینه، عملی است که با دید متفاوتی به آن نگاه می کنند. از آنجایی که تمام این عمل ها ذاتا پزشکی محسوب می شوند، بسیار مهم است که هر زنی قبل از انجام آنها از خطرات و مزایای آنها مطلع باشد.

 

قاعدگی

هر زنی تقریبا به مدت ۴۰ سال از زندگی اش پدیده ای طبیعی به نام سیکل ماهانه را تجربه می کند. هر خانمی که باردار نباشد و در سن قبل از یائسگی باشد تقریبا هر ۲۶ تا ۳۵ روز (معمولا هر ماه) از دست دادن خون و بافت ناشی از ریختن دیواره داخلی رحم را دارد. هر سیکل به چند بخش تقسیم می شود: فاز فولیکولار (رشد تخمک)، تخمک گذاری (در اواسط ماه) و فاز لوتئال (که در آن دیواره رحم خود را برای دریافت تخمک بارور شده آماده می کند). اگر تخمک بارور نشود، دیواره رحم می ریزد و خونریزی پریود آغاز می شود. سپس، تمام این مراحل دوباره اتفاق می افتد.

اکثر زنان در نیمه اول سیکل ماهانه خود مشکل چندانی ندارند، اما زمانی که تخمک گذاری انجام می شود، مشکلاتی مثل درد ناحیه لگنی بروز می کند. در طول نیمه دوم سیکل، ممکن است خانم ها PMS یا سندروم پیش از قاعدگی را تجربه کنند و احتمال می رود که هنگام شروع پریود، دردهای شدید، کرمپ و گرفتگی عضلانی مخصوصا در زیر شکم و کمر داشته باشند.

تقریبا بین ۷۰ تا ۹۰ درصد زنان سندروم پیش از قاعدگی یا PMS را تجربه می کنند. علائم PMS شامل زودرنجی، اضطراب، گرفتگی عضلات، نفخ و سردرد می شود. در شرایط وخیم تر، نام این مشکل PMDD یا اختلال دیسفوریک پیش از قاعدگی می باشد که بسیار شدید تر و دردسر ساز تر از PMS است.

تمام مراحل سیکل ماهانه توسط هورمون ها کنترل می شود. تولید این هورمون ها به شرایط جسمی و سلامت عمومی زنان بستگی دارد. کم کردن بیش از حد وزن می تواند به قطع قاعدگی ختم شود. بسیاری از اختلالات هستند که به نوعی یا با عدم وجود قاعدگی در ارتباط اند با قاعدگی هایی که بسیار طولانی، سنگین، غیر منظم یا دردناک هستند. این مشکلات، که شامل سندروم پلی کیستیک و اندومتریوز می شود، باید از طریق پزشکی درمان شود.

با این حال جالب است بدانید که یک عارضه پزشکی در این رابطه وجود دارد که زنان مبتلا به آن در واقع از قاعدگی خود سود می برند. نام این بیماری هموکروماتوز یا سرریز آهن در خون است.

 

ادامه مطلب (قسمت چهارم)

هورمون های زنانه

ادامه قسمت اول

 

دستگاه تولید مثل زنان

از آنجایی که دستگاه تولید مثل زنان نقش مهم و حیاتی در زندگی آنها دارد، باید توجه بسیار ویژه ای به آن داشت. دستگاه تناسلی زنان شامل رحم، لوله های فالوپ، تخمدان ها، گردنه رحم و واژن می شود. سینه ها نیز می توانند در این گروه باشند، با اینکه، از لحاظ فنی، جزو اصلی دستگاه تناسلی نیستند. سینه زنان نقشی اساسی در بارداری و مادر شدن و دوران شیردهی دارد.

اگرچه کار اصلی دستگاه تولید مثل زنان، دریافت اسپرم و باردار شدن است، اما این سیستم نقش بسزایی در «زن بودن» یک زن دارد. به دلیل وجود پیچیدگی های بسیاری که این دستگاه دارد، خانم ها  مشکلات پرشماری را از عفونت های قارچی و باکترایی گرفته تا فیبروم در رحم و کیست تخمدان تجربه می کنند.

اگر قرار باشد که خانمی در رابطه با سلامت خودش تصمیم آگاهانه بگیرد، باید دستگاه تناسلی خود را به خوبی بشناسد. مثلا یکی از رایج ترین عمل های جراحی که روی زنانی که باردار نیستند صورت می گیرد، عمل هیستروکتومی است. هیستروکتومی عمل برداشتن رحم از طریق جراحی است که منجر به قطع سیکل ماهانه و همچنین عدم توانایی زنان برای بارداری می شود. یک خانم باید قبل از تصمیم در مورد اینکه آیا هیستروکتومی برای او بهترین گزینه است یا خیر، اطلاعات کافی داشته باشد و تمام گزینه های ممکن و روش های جایگزین (مثل کاواترم) و همچنین مزایا و عوارض احتمالی هر راهکار را بداند.

 

هورمون های زنانه

هورمون یک ماده شیمیایی است که توسط یکی از بافت های بدن ترشح می شود و توسط مایعات موجود در بدن در سرتاسر بدن سفر می کند تا بافت هدف دیگری را تحت تأثیر قرار دهد. در اصل، هورمون ها «پیامرسان های شیمیایی» هستند. خیلی از هورمون ها، به ویژه آنهایی که روی رشد و رفتار تأثرگذارند، هم در زنان وجود دارند هم در مردان. با این حال، این غالبا خانم ها هستند که یک جورهایی در مظان اتهام «هجوم هورمونی» می باشند.

بعضی هورمون ها خانم ها را به طور خاصی نگران می کنند. هورمون های جنسی که توسط تخمدان ها تولید می شود نه تنها در رشد، حفظ و نگهداری و ترمیم بافت دستگاه تناسلی نقش دارند، بلکه روی بافت های دیگر بدن نیز تأثیرگذارند (مثل توده استخوانی). این می تواند برای زنانی که علاقه شدیدی به بافت چربی کم دارند مشکل ساز باشد (مثل ورزشکاران، مدل ها، بالرین ها) و همچنین خانم هایی که مشکلات تغذیه ای مثل بی اشتهایی دارند. زنانی که بافت چربی کمتری دارند غالبا هورمون جنسی کافی تولید نمی کنند. بنابراین ممکن است قطع زودهنگام عادت ماهانه (آمنوره)، پوکی استخوان، و بسیاری از مشکلاتی را که زنان یائسه و پیش یائسه دارند تجربه کنند.

بعد از یائسگی، بدن زنان هورمون های زنانه کمتری تولید می کند (استروژن و پروژسترون). علائم کمبود استروژن را اینجا بخوانید. علائم یائسگی می تواند برای خانم ها ایجاد دردسر کند. بسیاری از پزشکان برای آرام کردن این علائم هورمون درمانی (HT, HRT, ERT, ET) را تجویز می کنند. البته طول این نوع درمان نباید زیاد شود چراکه احتمال حمله قلبی و تا حدی هم احتمال ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهد.

مشکلات هورمونی برای زنان فقط مربوط به هورمون های جنسی نمی شود. برای مثال، بیماری های تیروئیدی (پرکاری تیروئید یا کم کاری تیروئید) در زنان شیوع بیشتری نسبت به مردان دارد.

 

بیماری هایی که در زنان شایع تر است

بسیاری از بیماری ها زنان و مردان را به یک اندازه تحت تأثیر قرار می دهد، اما بعضی از آنها بیشتر زنان را مبتلا می کنند. برای مثال، سنگ کیسه صفرا در زنان ۳ تا ۴ برابر بیشتر از مردان است. تقریبا ۱۸ درصد زنان در آمریکا در مقایسه با تنها ۶ درصد از مردان از میگرن رنج می برند (تقریبا یک مرد در مقابل ۳ زن). مشکلات دیگری که در زنان بیشتر دیده می شود شامل سندروم روده تحریک پذیر (IBS) و عفونت مجرای ادراری می شود.

عفونت مجرای ادراری عفونت کلیه و مثانه را در بر می گیرد و خانم ها بیشتر به آنها دچار می شوند. بیماری های کلیوی یکی از اصلی ترین دلایل فشار خون بالاست و بعد از ۵۰ سالگی، فشار خون در زنان بیشتر از مردان است.

بیماری های دیگری که در زنان شایع تر است اختلالات خودایمنی (مثل M.S. و لوپوس) است. در این بیماری ها سیستم ایمنی بدن به بافت خود بدن حمله می کند. اختلالات خود ایمنی حداقل ۱۲ میلیون آمریکایی را مبتلا کرده است که سه چهارم آنها زنان هستند. تقریبا ۱٫۳ میلیون آمریکایی به یکی از این اختلالات تحت عنوان روماتیسم مفصلی دچار اند که دو سوم آنها را زنان تشکیل می دهند.

پوکی استخوان، عارضه ای که در آن تراکم استخوان کاهش پیدا می کند، هم در زنان رخ می دهد هم در مردان. با این حا، در کل مشکلی است که بیشتر زنان را درگیر می کند. بعضی از مطالعات نشان می دهد که تقریبا از هر ۲ زن یکی از آنها بعد از ۵۰ سالگی از پوکی استخوان رنج خواهد برد. در سن ۶۵ سالگی، برخی زنان نیمی از توده استخوانی خود را از دست داده اند. پزشک یک خانم می تواند تراکم استخوانی او را ارزیابی کند و برای جلوگیری از کمتر شدن توده استخوانی راه حل های مناسب را ارائه دهد.

 

ادامه مطلب (قسمت سوم)