نوشته‌ها

پولیپ رحمی

پولیپ رحم

پولیپ های رحمی زائده هایی هستند که به دیواره داخلی رحم (درون حفره رحم) می چسبند. رشد بیش از حد سلول ها در لایه داخلی رحم (اندومتر) منجر به تشکیل پولیپ های رحمی می شوند که به آنها پولیپ اندومتریال هم گفته می شود. این پولیپ ها معمولا غیر سرطانی (خوش خیم) هستند، هرچند گاهی اوقات می توانند سرطانی هم باشند یا اینکه در آخر منجر به سرطان شوند (پولیپ های پیش سرطانی).

پولیپ های رحمی می توانند سایزهای مختلفی داشته باشند؛ از چند میلی متر گرفته (به اندازه یک کنجد) تا چندین سانتی متر (به اندازه توپ گلف یا بزرگتر). پولیپ ها به وسیله یک ساقه نازک به دیواره رحم متصل هستند.

ممکن است فردی یک یا چند پولیپ داشته باشد. آنها معمولا داخل رحم باقی می مانند اما گاهی اوقات به سمت خروجی رحم (سرویکس) لیز می خورند و حرکت می کنند و به سمت واژن می آیند. پولیپ های رحمی معمولا در زنانی اتفاق می افتد که در سال های پیش یائسگی هستند یا اینکه کاملا یائسه شده اند. هر چند زنان جوان تر هم می توانند به این مشکل مبتلا شوند.

 

علائم:

علائم و نشانه های پولیپ رحمی شامل موارد زیر است:

  • خونریزی های نامنظم قاعدگی – برای مثال، داشتن پریودهای مدام و غیر قابل پیش بینی که هر دفعه به یک شکل متفاوت خونریزی دارد و طول می کشد.
  • خونریزی بین پریودها
  • پریودهای بسیار شدید و سنگین
  • خونریزی واژینال بعد از یائسگی
  • نازایی

برخی زنان تنها خونریزی ملایم یا لکه بینی دارند و برخی دیگر هیچ علامتی ندارند.

 

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

در صورت مشاهده موارد زیر حتما به یک متخصص مراجعه کنید:

  • خونریزی واژینال بعد از یائسگی
  • خونریزی بین هر پریود
  • خونریزی های نامنظم ماهانه

 

دلایل:

ظاهراً عوامل هورمونی نقش مؤثری در بروز این عارضه دارند. پولیپ های رحمی به استروژن حساس هستند، یعنی در پاسخ به جریان استروژن در بدن به وجود می آیند.

 

عوامل خطرزا:

عوامل خطرزا برای به وجود آمدن پولیپ های رحمی شامل موارد زیر می شود:

  • بودن در سال های پیش یائسگی، یا یائسگی به طور کامل
  • داشتن فشار خون بالا (هایپرتنشن)
  • چاقی مفرط
  • استفاده از تاموکسیفن (دارویی که برای درمان سرطان سینه استفاده می شود)

 

تداخل با بیماری های دیگر:

پولیپ های رحمی می توانند باعث نازایی شوند. اگر پولیپ رحمی دارید و قادر به بچه دار شدن نیستید، خارج سازی پولیپ ها می تواند به باردار شدن شما کمک کند. با این حال هنوز هم اطلاعات درستی در دسترس نیست.

 

تشخیص:

اگر پزشک شما شک داشته باشد که پولیپ دارید، ممکن است یکی از روش های زیر را برای تشخیص انجام دهد:

  • اولتراسوند ترانس واژینال. یک دستگاه باریک داخل واژن می شود که امواج صوتی منتشر می کند و تصویری از رحم شما را شکل می دهد که این تصویر شامل فضای داخلی رحم نیز می شود. پزشک شما ممکن است متوجه وجود پولیپی بشود که به طور واضح قابل مشاهده است یا اینکه پولیپ رحمی را به عنوان بخشی ضخیم شده از اندومتر تشخیص دهد.
  • در یک عمل مرتبط که هیستروسونوگرافی یا سونوهیستروگرافی معروف است، پزشک آب نمک (سالین) را از طریق یک لوله که از واژن و سرویکس عبور کرده به داخل رحم تزریق می کند. سالین باعث منبسط شدن حفره رحم می شود که به پزشک امکان دید واضح تر از داخل رحم را در حین اولتراسوند می دهد.
  • هیستروسکوپی. در این فرآیند پزشک شما یک تلسکوپ نازک، منعطف و چراغ دار (هیستروسکوپ) را داخل واژن و سرویکس و سپس رحم می کند. هیستروسکوپی این امکان را به پزشک می دهد تا به راحتی داخل رحم را مورد معاینه قرار دهد.
  • بیوپسی/نمونه برداری اندومتریال. پزشک شما ممکن است یک کاتتر ساکشن را وارد رحم کند تا برای آزمایشگاه یک نمونه بفرستد. پولیپ های رحمی از طریق بیوپسی اندومتریال تأیید می شوند، با این حال اما بیوپسی هم می تواند پولیپ را از قلم بیندازد و تشخیص ندهد.

اکثر پولیپ های رحمی غیر سرطانی هستند. با این حال، برخی تغییرات پیش سرطانی رحم (هایپرپلازی اندومتریال) یا سرطان های رحمی نیز به شکل پولیپ رحمی خود را نشان می دهند. به احتمال زیاد پزشک شما پیشنهاد می دهد که پولیپ را خارج کنید و نمونه ای از بافت آن را برای آنالیز آزمایشگاهی می فرستد تا از عدم وجود سرطان رحم مطمئن شود.

 

درمان:

برای پولیپ های رحمی، پزشک شما ممکن است موارد زیر را پیشنهاد کند:

  • برای مدتی صبر کنید و مراقب علائم باشید. پولیپ های رحمی کوچک ممکن است به خودی خود از بین بروند. درمان پولیپ های کوچک لازم نیست و ضرورتی ندارد، مگر اینکه در معرض خطر سرطان رحم باشید.
  • مصرف دارو. داروهای هورمونی خاصی هستند (مثل پروژستین ها) که می توانند علائم پولیپ را کاهش دهند. اما مصرف چنین داروهایی معمولا در بهترین شکل خود راه حلی کوتاه مدت به حساب می آید. علائم معمولا بعد از اینکه مصرف داروها را قطع می کنید عود می کنند.
  • خارج سازی از طریق عمل جراحی. در حین هیستروسکوپی، ابزاری داخل هیستروسکوپ می شود و این امکان را می دهد که پولیپ خارج شود. پولیپ خارج شده به احتمال زیاد برای معاینات میکروسکوپی به آزمایشگاه فرستاده می شود.

اگر پولیپ رحمی سلول سرطانی داشته باشد، پزشک شما در مورد قدم های بعدی در ارزیابی و درمان به شما راهنمایی های لازم را می دهد.

به طور کاملا نادر، پولیپ ها دوباره عود می کنند. اگر چنین اتفاقی افتاد، باید دوباره درمان را انجام دهید.

آتروفی واژن

آتروفی واژن

 

بررسی اجمالی

آتروفی واژن (atrophic vaginitis) به معنی نازک شدن، خشک شدن و التهاب دیواره واژن به دلیل کمبود استروژن در بدن است. آتروفی واژینال معمولا بعد از یائسگی اتفاق می افتد.

برای بسیاری از زنان، آتروفی واژینال نه تنها نزدیکی را دردناک می کند بلکه منجر به مشکلات ادراری هم می شود. به دلیل ارتباط ذاتی علائم واژینال و ادراریِ این عارضه، متخصصین تصمیم گرفته اند که نام صحیح تر برای این مشکل می تواند «سندروم ادراری-تناسلی یائسگی» باشد. برای این عارضه درمان های ساده و مؤثری وجود دارد. کاهش سطح استروژن باعث ایجاد تغییراتی در بدن می شود، اما به این معنی نیست که مجبور هستید تا ابد با این مشکلات دست و پنجه نرم کنید.

 

علائم

  • خشکی واژن
  • سوزش واژن
  • ترشحات واژینال
  • خارش ناحیه تناسلی
  • احساس سوزش همراه با دفع ادرار
  • احساس مکرر برای دفع ادرار
  • عفونت مجرای ادراری
  • بی اختیاری ادراری
  • خونریزی ملایم بعد از ارتباط جنسی
  • درد و ناراحتی در هنگام مقاربت
  • کاهش رطوبت واژن در هنگام فعالیت جنسی
  • کوتاه و تنگ شدن کانال واژن

 

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

برحسب تخمین، تقریبا نیمی از زنانی که یائسه می شوند سندروم ادراری-تناسلی یائسگی را تجربه می کنند، هرچند تنها تعداد کمی از آنها به سراغ درمان می روند. خیلی از زنان تسلیم این علائم می شوند، یا اینکه به دلیل خجالت، این موضوع را با پزشک در میان نمی گذارند.

اگر حتی بعد از استفاده از لوبریکانت های پایه آب همچنان سکس دردناکی دارید، به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر علائم واژینال دارید، مثل خونریزی غیرطبیعی، ترشح، سوزش یا التهاب و تورم، حتما یک متخصص زنان را ویزیت کنید.

 

دلایل

این عارضه به دلیل کاهش تولید استروژن به وجود می آید. استروژن کمتر باعث می شود بافت های واژن نازک تر، خشک تر، کم ارتجاعی تر و شکننده تر شوند.

کاهش سطح استروژن می تواند به دلایل زیر رخ بدهد:

  • بعد از یائسگی
  • در دوران پیش یائسگی
  • بعد از عمل جراحی که طی آن هر دو تخمدان خارج می شود (یائسگی جراحی)
  • بعد از رادیوتراپی لگن به دلیل سرطان
  • بعد از شیمی درمانی برای سرطان
  • به عنوان یکی از عوارض جانبی درمان هورمونی سرطان سینه

علائم این مشکل می توانند از همان سالهای ابتداییِ قبل از یائسگی شروع شوند و شما را آزار دهند یا اینکه حتی سالها بعد از یائسگی هم مشکلی ایجاد نکنند. با اینکه مشکلی بسیار رایج است، تمام زنان یائسه آن را تجربه نمی کنند. فعالیت جنسی منظم، با یا بدون شریک جنسی، می تواند به داشتن بافت واژینال سالم کمک کند.

 

عوامل خطرزا

عوامل خاصی هستند که می توانند روی این مشکل تأثیرگذار باشند.

  • سیگار کشیدن. سیگار کشیدن روی جریان خون تأثیر می گذارد و در نتیجه واژن و بافت های دیگر به اندازه کافی اکسیژن دریافت نمی کنند. سیگار کشیدن همچنین تأثیرات طبیعی استروژن داخل بدن را کاهش می دهد. به علاوه، زنانی که سیگار می کشند معمولا زودتر یائسه می شوند.
  • عدم داشتن زایمان طبیعی (واژینال). محققان به این نتیجه رسیده اند که زنانی که هیچ گاه زایمان واژینال نداشته اند احتمال بیشتری برای ابتلا به آتروفی واژن دارند.
  • عدم وجود فعالیت جنسی. فعالیت جنسی، با یا بدون شریک جنسی، جریان خون را افزایش می دهد و بافت های واژینال را انعطاف پذیرتر می کند.

 

مشکلات مرتبط

سندروم ادراری-تناسلی یائسگی خطر این مشکلات را بالا می برد:

  • عفونت های واژینال. تغییرات در تعادل اسیدی واژن احتمال بروز عفونت های واژینال (واژینیتیس) را بیشتر می کند.
  • مشکلات ادراری. تغییرات ادراری مرتبط با این مشکل می توانند دردسرساز باشند. ممکن است شاهد تکرر ادرار یا ضرورت دفع ادرار یا سوزش به هنگام دفع باشید. برخی زنان دچار عفونت مجرای ادرار یا بی اختیاری می شوند.

 

پیشگیری

فعالیت جنسی منظم، با یا بدون شریک جنسی، می تواند به طور چشمگیری از این موضوع جلوگیری کند. فعالیت جنسی جریان خون را در واژن افزایش می دهد که باعث سالم ماندن بافت های واژینال می شود.

 

تشخیص

تشخیص سندروم ادراری-تناسلی یائسگی شامل موارد زیر می شود:

  • معاینه لگنی که در طی آن پزشک با استفاده از دست اعضای لگنی را بررسی می کند و از طریق دیداری ناحیه تناسلی، واژن و سرویکس را معاینه می کند. در طی معاینه لگنی، پزشک همچنین به دنبال نشانه های پرولاپس اعضای لگنی می گردد – مثل برآمدگی هایی در دیواره واژن به دلیل فشار اعضای لگنی مثل مثانه یا روده یا کش آمدن بافت های حمایت کننده رحم.
  • تست ادرار که شامل جمع آوری و آنالیز ادرار می شود (البته در صورتی که علائم ادراری وجود داشته باشد)
  • تست تعادل اسید. این تست شامل نمونه برداری از مایعات واژینال یا قرار دادن یک کاغذ مخصوص در واژن برای سنجش میزان تعادل اسیدیته (pH) واژن

 

درمان

برای درمان این عارضه پزشک شما ممکن است پیشنهاد کند که شما ابتدا:

  • از مرطوب کننده واژینال استفاده کنید تا کمی از رطوبت از دست رفته نواحی واژینال بازگردانده شود. باید هر دو تا سه روز از مرطوب کننده استفاده کنید. تأثیرات مرطوب کننده کمی ماندگارتر از لوبریکانت است.
  • از لوبریکانت پایه آب استفاده کنید تا از ناراحتی و درد در هنگام نزدیکی پیشگیری کنید. محصولاتی را انتخاب کنید که فاقد گلیسیرین هستند چون زنانی که به این ماده شیمیایی حساسیت دارند ممکن است سوزش داشته باشند. اگر از کاندوم استفاده می کنید، از وازلین یا محصولات حاوی وازلین استفاده نکنید. وازلین می تواند در تماس با لاتکس موجود در کاندوم موجب پارگی آن شود.

علائم ناخوشایندی که با استفاده از مرطوب کننده و لوبریکانت از بین نمی روند با روش های زیر قابل درمان هستند:

  • کرم موضعی واژینال استروژن. استروژن واژینال این مزیت را دارد که با دوز پایین هم مؤثر است و مواجهه با استروژن اضافی را محدود می کند. ممکن است این روش نسبت به استفاده از استروژن خوراکی کارسازتر باشد.
  • استروژن خوراکی. استروژن خوراکی وارد تمام سیستم بدن شما می شود. در رابطه با مزایا و مضرات این روش با پزشک خود مشورت کنید.

 

استروژن موضعی

درمان استروژنی واژینال به روش های مختلف انجام می شود. از آنجایی که تمام این روش ها به یک اندازه مؤثر واقع می شوند، پزشک با توجه به شرایط بیمار یکی را انتخاب می کند.

  • کرم استروژن واژینال. شما این کرم را با استفاده از یک اپلیکاتور مستقیما در واژن وارد می کنید و این کار را معمولا در هنگام خواب انجام می دهید. پزشکتان به شما خواهد گفت چه میزان کرم و هرچند وقت یک بار این کار لازم است. معمولا خانم ها آن را به صورت روزانه به مدت یک تا سه هفته و سپس یک تا سه بار در هفته استفاده می کنند. هر چند کرم ها تأثیر سریع تری دارند، اما نسبت به روش های استروژن واژینال دیگر کمی کثیف کاری بیشتری دارند!
  • حلقه استروژن واژینال. یک حلقه نرم و انعطاف پذیر توسط خودتان یا پزشک در بخش بالایی واژن وارد می شود. این حلقه به طور مدام میزان مشخصی از استروژن ترشح می کند و هر سه ماه احتیاج به تعویض دارد. خیلی از زنان راحت بودن ین روش را می پسندند. نوع دیگری از این حلقه ها که دوز بیشتری از استروژن دارد وجود دارد که به جای «درمان موضعی» به «درمان سیستمیک» معروف است.
  • قرص استروژن واژینال. شما از یک اپلیکاتور یکبار مصرف استفاده می کنید تا قرص استروژن واژینال را داخل واژن قرار دهید. پزشک به شما خواهد گفت هر چند وقت یک بار باید از این قرص استفاده کنید. برای مثال ممکن است برای دو هفته اول به صورت روزانه و بعد از آن هفته ای دو بار مصرف کنید.

 

استروژن درمانی سیستمیک

اگر خشکی واژن بر اثر علائم دیگر یائسگی باشد، مثل گرگرفتگی ملایم تا شدید، پزشک ممکن است قرص استروژن، پَچ یا ژل، یا حلقه استروژن دوز بالا تجویز کند.

اگر هیستروکتومی انجام نداده اید (عمل خراج سازی رحم)، پزشک همراه با استروژن، پروژستین هم تجویز می کند. پروژسترون خوراکی که از لحاظ شیمیایی به هورمونی که بدن تولید می کند شبیه تر است ترجیح داده می شود. همچنین پَچ های استروژن-پروژستین به راحتی قابل دسترس هستند.

اگر هیستروکتومی انجام شده است و رحم خارج شده، استروژن به تنهایی جواب می دهد. با در نظر گرفتن سوابق پزشکی و خانوادگی، با پزشک خود در مورد مزایا و معایب هورمون درمانی با این روش مشورت کنید.

 

سایر درمان ها:

محققان در حال کار روی درمان های دیگر برای سندروم ادراری-تناسلی یائسگی (آتروفی واژن) هستند و دغدغه آنها تأثیرات بلند مدت افزایش حتی مقدار کمی از استروژن در بدن است که می تواند منجر به سرطان سینه و اندومتر شود.

 

اگر سرطان سینه داشته اید:

اگر سابقه سرطان سینه داشته اید به پزشک خود بگویید تا موارد زیر را در نظر بگیرد:

  • درمان غیرهورمونی. از مرطوب کننده ها و لوبریکانت ها به عنوان اولین گزینه درمانی استفاده کنید.
  • استروژن واژینال. بعد از مشاوره با انکولوژیست (متخصص سرطان)، پزشک ممکن است درصورت جواب ندادن درمان های غیرهورمونی، برای شما استروژن واژینال با دوز پایین تجویز کند. با این حال نگرانی هایی وجود دارد که استروژن واژینال ممکن است ریسک عود مجدد سرطان سینه را افزایش دهد، مخصوصا اگر سرطان سینه شما از لحاظ هورمونی حساس بوده است.
  • استروژن درمانی سیستمیک. استروژن درمانی سیستمیک عموما پیشنهاد نمی شود، مخصوصا اگر سرطان سینه شما از لحاظ هورمونی حساس بوده است.

 

سبک زندگی و درمان های خانگی:

اگر خشکی واژن و کمی ناراحتی دارید، ممکن است با امتحان موارد زیر کمی آرام تر شوید:

  • از مرطوب کننده های بدون نسخه استفاده کنید. این روش می تواند کمی از رطوبت را نواحی واژینال بازگرداند.
  • از لوبریکانت های پایه آب بدون نسخه استفاده کنید. این کار می تواند درد و ناراحتی هنگام سکس را کاهش دهد.
  • در هنگام نزدیکی به خود زمان دهید تا کاملا برانگیخته شوید. رطوبت واژینال که ناشی از برانگیختگی جنسی است می تواند علائم خشکی یا سوزش را کاهش دهد.