نوشته‌ها

علائم کمبود استروژن در زنان

چرا تعادل و توازن هورمونی مهم است؟

استروژن یک هورمون است. هورمون ها نقش اساسی در سلامت نگه داشتن بدن دارند. معمولا خانم ها با استروژن سر و کار دارند. البته مردها هم استروژن تولید می کنند، اما خانم ها میزان بیشتری تولید می کنند.

هورمون استروژن:

  • باعث رشد جنسی در دخترانی که به سن بلوغ می رسند می شود.
  • رشد پوشش داخلی رحم را در هر سیکل ماهانه و در آغاز بارداری کنترل می کند.
  • باعث بروز تغییرات در بافت سینه در دختران نوجوان و خانم های باردار می شود.
  • در سوخت و ساز کلسترول و استخوان ها نقش دارد.
  • میزان دریافت غذا، وزن بدن، سوخت و ساز گلوکز و حساسیت به انسولین را تنظیم می کند.

 

علائم کمبود استروژن چیست؟

دخترانی که به سن بلوغ نرسیده اند و زنانی که به سن یائسگی نزدیک می شوند احتمال بیشتری برای ابتلا به کمبود استروژن دارند. با این حال، زنان در هر سنی می توانند این مشکل را تجربه کنند.

علائم شایع کمبود استروژن عبارتند از:

  • درد در هنگام نزدیکی به دلیل خشکی واژن
  • افزایش احتمال عفونت های ادراری (UTIs) به خاطر نازک شدن مجرای ادرار
  • قاعدگی نامنظم یا عدم قاعدگی
  • نوسانات خلقی
  • احساس گر گرفتگی
  • حساس شدن سینه ها
  • سر درد یا شدید شدن علائم میگرن در کسانی که از قبل میگرن داشته اند
  • افسردگی
  • مشکل در تمرکز کردن
  • خستگی بیش از حد

یکی دیگر از عوامل می تواند شکننده تر شدن استخوان ها باشد. این امر به دلیل کاهش تراکم استخوان هاست. استروژن به همراه کلسیم، ویتامین D و سایر املاح معدنی به تقویت استخوان ها کمک می کند. اگر میزان استروژن در بدن کم باشد، ممکن است تراکم استخوان کاهش پیدا کند.

اگر کمبود استروژن درمان نشود، می تواند منجر به ناباروری و نازایی در زنان شود.

 

چه عواملی باعث کمبود استروژن می شوند؟

استروژن در تخمدان ها تولید می شود. هر چیزی که تخمدان ها را تحت تأثیر قرار بدهد، تولید استروژن را نیز تحت الشعاع قرار خواهد داد.

خانم های جوان ممکن است به دلیل عوامل زیر دچار کمبود استروژن شوند:

  • ورزش های شدید و سنگین
  • اختلال در تغذیه (مثل کم اشتهایی عصبی)
  • کم کاری غده هیپوفیز
  • نارسایی تخمدان زودرس (یائسگی زودرس) که می تواند ناشی از مشکلات ژنتیکی، وجود سموم، یا بیماری خود ایمنی باشد
  • سندروم تِرنِر (Turner Syndrome)
  • بیماری های مزمن کلیوی

در زنان بالای ۴۰ سال، کمبود استروژن می تواند نشان دهنده نزد یک شدن به یائسگی باشد. این بازه زمانی دوره پیش یائسگی نام دارد.

در این دوره، تخمدان ها هنوز هم استروژن تولید می کنند و تا زمان فرا رسیدن یائسگی آهسته آهسته، کم و کم تر می شود. زمانی که دیگر استروژن تولید نشود، یائسگی آغاز می شود.

 

عوامل خطرساز برای کمبود استروژن:

شایع ترین عوامل خطرساز برای کمبود استروژن عبارتند از:

  • سن (زیرا تخمدان ها به مرور زمان استروژن کمتری تولید می کنند)
  • سابقه خانوادگی در مسائل و مشکلات هورمونی مثل کیست تخمدان
  • اختلال تغذیه
  • رژیم های سخت و سنگین
  • ورزش های سنگین
  • مشکل در غده هیپوفیز

 

کمبود استروژن چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص درست کمبود استروژن می تواند از بسیاری از مشکلات جلوگیری کند. اگر علائم کمبود استروژن را دارید، با دکتر خود مشورت کنید. پزشک شما می تواند علائم را مورد بررسی قرار دهد و تشخیص لازم را فراهم کند. تشخیص زودهنگام و به موقع می تواند از بروز مشکلات بیشتر در آینده جلوگیری کند.

در هنگام ویزیت، پزشک شما سوال هایی در مورد سوابق خانوادگی شما می پرسد و علائم شما را بررسی می کند. همچنین مورد معاینه فیزیکی هم قرار می گیرید. ممکن است نیاز به آزمایش خون نیز باشد تا سطح هورمون های شما اندازه گیری شود.

اگر این علائم را تجربه می کنید، احتیاج به تست استرادیول دارید:

  • گُر گرفتگی (hot flashes)
  • تعریق شبانه
  • بی خوابی
  • آمنوره (قطع کامل قاعدگی)

در برخی موارد، ممکن است پزشک یک اسکن مغز هم تجویز کند تا ناهنجاری های احتمالی که غدد درون ریز را تحت تأثیر قرار می دهد مورد ارزیابی قرار دهد. تست DNA نیز برای این کار تجویز می شود.

 

کمبود استروژن چگونه درمان می شود؟

خانم هایی که کمبود استروژن دارند با درمان هورمونی بهبود می یابند.

 

استروژن درمانی:

خانم های بین سنین ۲۵ تا ۵۰ که کمبود استروژن دارند، معمولا دوز بالایی از استروژن دریافت می کنند. این می تواند خطرات مربوط به استخوان، بیماری های قلبی عروقی و سایر ناهنجاری های هورمونی را کاهش دهد.

دوز استروژن به شدت مشکل و نحوه درمان بستگی دارد. استروژن را می توان از این طرق استفاده کرد:

  • دهانی (خوراکی)
  • موضعی
  • واژینال
  • تزریق

در برخی موارد، حتی بعد از اینکه سطح استروژن به حالت عادی رسید باید درمان به صورت طولانی مدت انجام بگیرد. این یعنی دوزهای کم استروژن در طول یک مدت زمان مورد نظر استفاده می شود تا سطح کنونی استروژن ثابت بماند.

درمان با استروژن همچنین می تواند شدت علائم یائسگی و خطر شکستن و مو برداشتن استخوان ها را کاهش دهد.

درمان با استروژن طولانی مدت برای خانم هایی که به یائسگی نزدیک می شوند و همچنین عمل هیسترکتومی را انجام داده اند پیشنهاد می شود. در بقیه موارد، درمان با استروژن تنها برای یک تا دو سال تجویز می شود. این به خاطر آن است که درمان استروژنی می تواند خطر ابتلا به سرطان را بالا ببرد.

 

روش جایگزین هورمونی (HRT)

HRT برای تقویت سطح هورمون طبیعی بدن استفاده می شود. اگر به یائسگی نزدیک هستید، پزشک شما ممکن است HRT را تجویز کند. یائسگی باعث می شود سطح استروژن و پروژسترون به طرز چشمگیری کاهش پیدا کند. HRT می تواند به توازن دوباره این سطوح کمک کند.

در این درمان، هورمون ها به طرق زیر استعمال می شود:

  • موضعی
  • دهانی (خوراکی)
  • واژینال
  • تزریق

درمان HRT را می توان از لحاظ دوز مصرفی، مدت زمان استفاده و ترکیب هورمون ها تنظیم کرد. برای مثال، بسته به نوع تشخیص، معمولا پروژسترون را همراه با استروژن تجویز می کنند.

زنانی که به یائسگی نزدیک می شوند و تحت درمان با HRT هستند، بیشتر در خطر افزایش بیماری های قلبی عروقی هستند. همچنین تحقیقات نشان داده اند که خطر لخته شدن خون، سکته مغزی و سرطان سینه هم افزایش می یابد.

 

کمبود استروژن و افزایش وزن: آیا ارتباطی وجود دارد؟

هورمون های جنسی، مثل استروژن، روی میزان چربی در بدن تأثیر می گذارد. استروژن سوخت و ساز گلوکز و لیپیدها را تنظیم می کند. اگر میزان استروژن در بدن شما کم است، می تواند به افزایش وزن منجر شود. تحقیقات نشان داده است که می تواند به همین دلیل باشد که زنانی که به یائسگی نزدیک می شوند احتمال اضافه وزن بیشتری دارند. داشتن اضافه وزن می تواند خطر چاقی مفرط، دیابت و بمیاری های قلبی عروقی را افزایش دهد.

اگر سطح استروژن ئر بدن شما پایین است و روی وزن شما تأثیرگذار بوده، با پزشک خود مشورت کنید. او می تواند علائم شما را ارزیابی کند و راهکارهای مناسب را ارائه دهد. بهترین کار این است که همیشه رژیم غذایی متعادل داشته باشید و مرتبا ورزش کنید. برای داشتن رژیم و برنامه ورزشی مناسب با شرایط خودتان به متخصص مراجعه کنید.

 

دیدگاه کلی:

هورمون ها، مثل استروژن، نقش بسیار مهم و حیاتی در سلامت کلی شما بازی می کنند. مشکلات ژنتیکی، سابقه خانوادگی عدم توازن و تعادل هورمونی، یا بیماری های خاص می توانند منجر به کمبود استروژن شوند.

کمبود استروژن می تواند باعث مختل شدن رشد و عملکرد جنسی شود. همچنین می تواند خطر چاقی مفرط، پوکی استخوان و بیماری های قلبی عروقی را افزایش دهد.

در سال های اخیر، درمان های مربوطه متحول تر و کارآمد تر شده اند. بسته به عاملی که باعث کمبود استروژن شده است، می توان نوع درمان، دوز مصرفی، و مدت زمان استفاده را تعیین کرد.

زخم دهانه رحم چیست؟

زخم دهانه رحم چیست؟

زخم دهانه رحم زمانی اتفاق می افتد که سلول های نرمی که درون کانال سرویکس قرار دارند (سلول های غده ای) به سطح بیرونی دهانه رحم پخش می شوند. معمولا بخش بیرونی دهانه رحم دارای سلول های سفت است (سلول های پوششی یا اپیتولیال). جایی که این دو نوع سلول متفاوت به هم برخورد می کنند منطقه «تغییر» نام دارد. سرویکس همان گردنه رحم است، جایی که رحم به واژن متصل می شود.

زخم دهانه رحم اصطلاحی است که نه تنها نگران کننده و اضطراب آور است، بلکه گمراه کننده هم هست. اما خیالتان راحت باشد، در واقع هیچ زخمی در رحم شما وجود ندارد!

زخم دهانه رحم در بین زنانی که در سن باروری هستند (یعنی معمولا بین ۱۵ تا ۴۴ سال) بسیار شایع است. این مشکل سرطانی نیست و برای باروری مشکلی ایجاد نمی کند. در واقع، اصلا بیماری محسوب نمی شود. با این حال، ممکن است برای بعضی خانم ها مشکلاتی ایجاد کند.

 

علائم زخم دهانه رحم چیست؟

ممکن است شما هم مثل خیلی از خانم هایی که زخم دهانه رحم دارند، علائمی نداشته باشید. عجیب است که حتی تا قبل از مراجعه به متخصص زنان و انجام معاینه فیزیکی پی به این موضوع نمی برید.

اما اگر علائمی دارید، ممکن است شامل موارد زیر شود:

  • ترشحات سبک مخاطی
  • لکه بینی بین هر سیکل قاعدگی
  • درد و خونریزی در حین و بعد از هر نزدیکی

درد و خونریزی می تواند در حین و پس از انجام معاینه فیزیکی نیز اتفاق بیفتد. برای بعضی از خانم ها، این علائم بسیار شدید هستند. ترشحات عذاب آور و اذیت کننده می شوند و درد شدید می تواند لذت آمیزش جنسی را تحت الشعاع قرار دهد.

زخم دهانه رحم شایع ترین دلیل خونریزی در ماه های انتهایی بارداری است.

دلیل به وجود آمدن این علائم این است که سلول های غده ای بسیار ظریف تر و حساس تر از سلول های پوششی هستند. آنها مخاط بیشتری تولید می کنند و راحت تر دچار خونریزی می شوند. اگر علائم مشابه اما سبک تر دارید، نباید به این فکر بیفتید که حتما زخم دهانه رحم دارید. اما بهتر است به پزشک مراجعه کنید و معاینه دقیق انجام دهید.

اگر بین هر پریود خونریزی دارید، ترشحات واژینال شما غیر طبیعی است، و در حین و بعد از نزدیکی درد شدیدی دارید، حتما به متخصص مراجعه کنید. زخم دهانه رحم زیاد جدی نیست اما این علائم و نشانه ها می توانند ناشی از شرایط و بیماری های دیگری باشند که ملزم به تشخیص و درمان هرچه سریع تر هستند. برخی از این شرایط عبارتند از:

  • عفونت
  • فیبروید یا پولیپ
  • آندومتریوز
  • مشکلات مربوط به IUD
  • مشکلات مربوط به بارداری
  • سرطان دهانه رحم، رحم، یا سایر سرطان ها

 

چه عواملی موجب بروز زخم دهانه رحم می شوند؟

تشخیص دلیل زخم دهانه رحم همیشه ممکن نیست. برخی زنان با این مشکل به دنیا می آیند. این موضوع می تواند مربوط به نوسانات هورمونی باشد. به همین دلیل است که در بین زنانی که در سنین باروری هستند رایج تر است. این شامل نوجوانان، زنان جوان، خانم های باردار و زنانی که از قرص های ضد بارداری حاوی استروژن استفاده می کنند می شود.

اگر در حین استفاده از قرص های ضد بارداری حاوی استروژن دچار زخم دهانه رحم شدید و علائم آن برایتان مشکل ساز شد و در مورد تغییر روش جلوگیری از بارداری با پزشک خود مشورت کنید.

زخم دهانه رحم در خانم های یائسه بسیار نادر است.

هیچ رابطه ای بین زخم دهانه رحم و گسترش سرطان دهانه رحم یا دیگر سرطان ها وجود ندارد.

 

زخم دهانه رحم چگونه تشخیص داده می شود؟

احتمال تشخیص زخم دهانه رحم در حین انجام معاینه فیزیکی و پاپ اسمیر بیشتر است. این وضعیت در واقع موقع معاینه فیزیکی قابل رویت است زیرا چون دهانه رحم قرمز تر و زبر تر از حالت عادی به نظر می رسد. و ممکن است در حین معاینه کمی هم خونریزی به وجود بیاید.

اگر علائمی ندارید و تست پاپ اسمیر شما نرمال است، به احتمال زیاد دیگر احتیاجی به انجام تست های بیشتر نیست.

اگر علائم شدید دارید (مثل درد در رابطه جنسی و ترشحات زیاد و شدید) پزشک شما ممکن است برا تشخیص دلیل اصلی آزمایش های بیشتری انجام دهد.

مرحله بعدی، فرآیندی به نام کولپوسکوپی است، که می تواند در مطب پزشک انجام شود، که شامل نورپردازی قوی و یک دستگاه مخصوص بزرگنمایی می شود تا شرایط رویت سرویکس از نزدیک تر فراهم شود.

در طول این فرآیند، یک تکه بافت کوچک نیز به عنوان نمونه برداشته می شود (بیوپسی/نمونه برداری) تا برای سرطانی بودن مورد آزمایش قرار بگیرد.

 

آیا این مشکل باید درمان شود؟

تا جایی که علائم برای شما آزار دهنده نباشد، دلیلی برای درمان زخم دهانه رحم وجود ندارد. بیشتر زنان مشکلات کمی را تجربه می کنند، و این وضعیت می تواند خود به خود برطرف شود.

اگر علائم شما متداوم و دردسرساز بود – مثل ترشحات واژینال، خونریزی یا درد درحین یا بعد از نزدیکی – در مورد نوع درمان خود با پزشک مشورت کنید.

اصلی ترین نوع درمان این وضعیت کوتر کردن است (Cauterization) که موجب توقف ترشحات غیر طبیعی و خونریزی می شود. این امر می تواند از طریق حرارت (دیاترمی/Diathermy) ، سرما (کرایوسرجری/Cryosurgery) یا نیترات نقره انجام شود.

هر کدام این فرآیندها می توانند تحت بی حسی موضعی در عرض چند دقیقه در مطب پزشک انجام شود. می توانید به محض اتمام کار، مطب را ترک کنید و تقریبا بلافاصله می توانید به بیشتر کارهای روزانه خود بپردازید. ممکن است برای چند ساعت تا چند روز کمی ناراحتی شبیه به درد قاعدگی داشته باشید. همچنین ممکن است به مدت چند هفته ترشح یا لکه بینی داشته باشید.

بعد از اتمام این فرآیند، دهانه رحم برای بهبود احتیاج به زمان دارد. توصیه می شود که تقریبا به مدت چهار هفته رابطه جنسی نداشته باشید و از استفاده از تامپون خودداری کنید. این کار به جلوگیری از عفونت هم کمک می کند.

پزشک شما نکاتی را برای مراقبت های بعد از این عمل ارائه می دهد و از شما می خواهد تا برای معاینات بعدی حتما مراجعه کنید. در این مدت اگر مسائل زیر را دارید، به پزشک خود اطلاع دهید:

  • ترشحات بد بو
  • خونریزی که از قاعدگی سنگین تر است
  • خونریزی که بیشتر از حد طول بکشد

اینها نشان دهنده وجود عفونت یا مشکلات جدی دیگر است که باید حتما درمان شود. کوتر کردن (Cauterization) این علائم را از بین می برد. این امکان وجود دارد که علائم برگردند، اما می توان عمل کوتر را تکرار کرد.

زخم دهانه رحم یک وضعیت خوش خیم است، نه یک بیماری، و معمولا جای نگرانی ندارد. خیلی از خانم ها حتی از داشتن این زخم مطلع نیستند تا زمانی که معاینه شوند.

اگر باردار هستید، به جنین آسیبی وارد نمی کند. اما اگر خونریزی دارید بهتر است این معاینه را انجام دهید تا مطمئن شوید. چون خونریزی در دوران بارداری امری جدی تلقی می شود.

این مشکل الزاما احتیاجی به درمان ندارد مگر اینکه ترشحات مشکل ساز شوند یا لذت رابطه جنسی را از بین ببرد. اگر علائمی دارید که به خودی خود از بین نمی روند، مطمئن باشید که فرآیند درمان مربوطه بسیار سریع، امن، بی خطر و کارآمد خواهد بود.

افتادگی اعضای لگنی

افتادگی اعضای لگنی یا POP (Pelvic Organ Prolapse) چیست؟

افتادگی با بیرون زدگی ارگان های لگنی زمانی اتفاق می افتد که یکی از اعضای لگنی مثل مثانه پرولاپس می کند، یعنی از جای طبیعی خود در زیر شکم به پایین کشیده می شود و به دیواره واژن فشار وارد می کند. این اتفاق ممکن است زمانی رخ بدهد که ماهیچه هایی که اعضای لگنی را سر جای خود نگه می دارند ضعیف شده اند یا به دلیل زایمان یا اعمال جراحی دچار کشیدگی شده اند.

بسیاری از زنان یکی از انواع افتادگی اعضای لگنی را در طول زندگی خود تجربه می کنند. این مشکل می تواند بسیار ناراحت کننده و دردناک باشد. اما معمولا مشکل بزرگی برای سلامتی ایجاد نمی کند. معمولا وضعیت این بیماران وخیم تر از وضع کنونی شان نمی شود و برخی زنان حتی به مرور زمان بهتر می شوند.

گاهی اوقات ممکن است همزمان بیش از یکی از اعضای لگنی دچار افتادگی شود. اعضایی که امکان پرولاپس دارند عبارتند از:

  • مثانه. شایع ترین افتادگی در مثانه اتفاق می افتد.
  • مجرای ادراری
  • رحم
  • واژن
  • روده کوچک
  • راست روده (رکتوم)

 

چه چیزی باعث افتادگی اعضای لگنی می شود؟

این اتفاق بیشتر مربوط به زایمان می شود. به شور طبیعی، اعضای لگنی توسط ماهیچه ها و بافت های موجود در زیر شکم سر جای خود نگه داشته می شوند. در حین زایمان، این عضلات ضعیف یا کشیده می شوند و اگر به حالت اول برنگردند دیگر توانایی نگهداری از اعضای لگنی را نخواهند داشت.

همچنین ممکن است افتادگی (پرولاپس) به دلیل انجام عمل هیسترکتومی (برداشتن رحم) اتفاق بیفتد. گاهی اوقات برداشتن رحم می تواند باعث می شود که اعضای لگنی دیگر، تکیه گاهی برای ثابت ماندن نداشته باشند.

 

افتادگی اعضای لگنی می تواند توسط هر چیزی که به شکم فشار بیاورد وخیم تر هم بشود. مثل:

  • اضافه وزن شدید (چاقی مفرط)
  • سرفه های طولانی مدت
  • یبوست مداوم
  • تومور در اعضا

زنان مسن تر بیشتر در معرض این مشکل هستند. این موضوع همچنین می تواند ارثی باشد.

 

علائم:

  • احساس فشار از طرف اعضای لگنی روی دیواره واژن. این شایع ترین علامت است.
  • احساس سنگینی زیر شکم
  • احساسی شبیه به اینکه انگار یک چیزی در حال بیرون افتادن از واژن است.
  • احساس کش آمدن کشاله ران، یا درد در پایین کمر
  • دفع ادرار بدون اراده (بی اختیاری ادرار)، یا نیاز مکرر به دفع ادرار
  • احساس درد در واژن هنگام نزدیکی
  • مشکل در اجابت مزاج، مخصوصا یبوست

درباره ترشحات واژینال چه می دانید؟

ترشحات واژینال

ترشحات واژینال واژه ای است که برای مخاط و مایعاتی که از واژن خارج می شوند به کار می رود. ترشحات واژینال نگرانی رایجی بین خانم هاست. این ترشحات طبیعی هستند مگر اینکه با خارش، سوزش و یا علائم ناراحت کننده دیگر همراه باشد. بسیاری از کارشناسان توصیه می کنند که در صورت بروز این علائم به پزشک مراجعه شود و معاینات لازم انجام بگیرد، چون مشکلات مختلف می توانند علائم یکسان و شبیه به یکدیگر داشته باشند.

ترشحات واژینال توسط سلول های داخل رحم و سرویکس و تحت تأثیر هورمون زنانه استروژن تولید می شود. خانم هایی که به شکل طبیعی یائسه شده اند به دلیل وجود میزان کمتر استروژن ترشحات کمتری هم دارند. در خانم هایی که هنوز یائسه نشده اند، کاملا طبیعی است که روزانه به اندازه ۲ تا ۵ میلی لیتر (تقریبا نصف یا یک قاشق چایخوری) ترشحات سفید یا شفاف، غلیظ و مخاطی شکل و بی بو داشته باشند. با این حال، اندازه و غلظت ترشحات در هر خانمی متفاوت است. همچنین میزان این ترشحات در مرحله از سیکل ماهانه نیز متفاوت است. این میزان در بعضی مواقع قابل توجه تر است، مثل دوران بارداری، استفاده از داروهای ضدبارداری، حلقه های واژینال، نزدیک زمان تخمک گذاری، و یک هفته مانده به پریود.

به طور معمول، ترشحات واژینال حاوی سلول های پوستی، باکتری، مخاط و مایعات تولید شده در واژن و سرویکس است. ترشح طبیعی معمولا کمی بو دارد و تا حدی هم دهانه واژن را اذیت می کند. این ترشحات به محافظت از مجاری ادراری و واژینال در برابر عفونت ها کمک می کنند و بافت واژن را مرطوب و لغزنده می کند.

 

چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟

ترشحات واژینال طبیعی و رایج است. با این حال، اگر علائم و نشانه های زیر را دارید باید حتما با پزشک معالج خود مشورت کنید:

  • خارش دهانه واژن، خود واژن یا لیبیا
  • قرمزی، سوزش، التهاب یا تورم پوست دهانه واژن
  • ترشحات کف مانند یا زرد و سبز
  • بوی بد
  • ترشحاتی با رگه هایی از خون
  • درد در هنگام رابطه جنسی یا دفع ادرار
  • دردهای شکمی یا لگنی

 

دلایل ترشحات واژینال غیرطبیعی

شایع ترین دلایل عبارتند از:

  • عفونت واژینال (عفونت مخمری، باکتریایی یا تریکوموناس)
  • عکس العمل بدن به یک جسم خارجی (مثل تامپون یا کاندوم) یا مواد دیگر (مثل اسپرم کش ها یا صابون)
  • تغییراتی که بعد از یائسگی بروز می کنند می توانند منجر به خشکی واژن، به خصوص در هنگام نزدیکی، شود. همچنین ترشحات آبکی و دیگر علائم را نیز شامل می شود.

 

آیا احتیاجی هست که معاینه شوم؟

معمولا بدون معاینه، امکان تشخیص طبیعی یا غیر طبیعی بودن ترشحات واژینال وجود ندارد. معاینه فیزیکی و آزمایش نمونه به دست آمده از واژن دقیق ترین راه تشخیص دلیل ترشحات غیرطبیعی است. هرگز قبل از معاینه شدن و بدون تشخیص پزشک، خود-درمانی نکنید، زیرا این کار ممکن است فرآیند تشخیص صحیح را دچار اختلال کند.

قبل از معاینه، پزشک شما ممکن است این سوال ها را بپرسد:

  • آیا در ناحیه کمر، دل، یا لگن خود احساس درد دارید؟
  • آیا شریک جنسی جدیدی دارید؟
  • آخرین پریود شما چه زمانی بوده است؟
  • آیا دارویی مصرف می کنید؟ (با تجویز پزشک، خودسر، داروهای گیاهی و …)
  • آیا به تازگی از پدهای بهداشتی، تامپون، دوش واژینال، محصولات بهداشتی بانوان، یا لوبریکانت استفاده کرده اید؟

در حین معاینه، پزشک تمامی ناحیه تناسلی را معاینه می کند و معاینه را به صورت داخلی هم انجام می دهد. پزشک شما بخشی از ترشحات را به عنوان نمونه بر می دارد و برای حصول اطمینان از وجود عفونت آن را تست می کند. بهتر است که برای کارایی بیشتر میزان pH و اسیدیته ترشحات نیز چک شود. واژینوسیس باکتریایی و تریکوموناس باعث می شوند که pH از حد نرمال بالاتر برود.

 

درمان

در برخی موارد، ممکن است تشخیصی داده شود و درمان بلافاصله بعد از معاینه شروع شود. در موارد دیگر، ممکن است معالج توصیه کند که تا آماده شدن جواب آزمایش درمانی انجام نشود.

در بعضی موارد، بنا به تشخیص پزشک، شریک جنسی خانم ها هم باید ارزیابی و درمان شوند. در طول درمان بهتر است از رابطه جنسی پرهیز کنید.

 

آیا می توانم خودم درمان کنم؟

بعضی خانم ها ترجیح می دهند که به دکتر مراجعه نکنند. با این حال، خوددرمانی می تواند فرآیند تشخیص درست را مختل کند، گران باشد، یا حتی علائم را بدتر کند. در بیشتر موارد، باید قبل از هر گونه درمان، معاینه فیزیکی انجام شود. در کل، نباید برای خلاص شدن از ترشحات از دوش واژینال استفاده کنید. چون اگر ترشحات به دلیل عفونت باشند، میزان و شدت آن را حتی بیشتر هم می کند.

 

نکات بهداشتی:

ترشحات غیر طبیعی واژینال ممکن است در زنانی که عادات خاصی دارند بیشتر رخ بدهد. مثل زنانی که از موارد زیر استفاده می کنند:

  • دوش واژینال
  • پدهای روزانه
  • اسپری، پودر، یا ژل های شستشوی زنانه
  • محصولات عطری
  • لباس های تنگ و پلاستیکی (جوراب شلواری، لباس زیر)

 

عادات بهداشتی تر عبارتند از:

  • برای شستن ناحیه تناسلی از آب یا مواد شستشوی غیر عطری و بدون صابون استفاده کنید. از آب گرم (نه داغ) و دست (نه دستمال) استفاده کنید.
  • از محصولات بهداشتی زنان و دوش واژینال استفاده نکنید. اگر بو یا ترشح اذیتتان می کند به پزشک مراجعه کنید.
  • از حمام کردن در وان آب داغ و مواد عطری خودداری کنید. آب گرم خالی خیلی بهتر است.
  • لباس زیر نخی بپوشید.
  • ناحیه تناسلی را با آب بشویید و بعد از شستشو خشک کنید. از دستمال مرطوب یا دستمال توالت عطری استفاده نکنید.

پرکاری تیروئید

پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدیسم) باعث می شود که غده تیروئید شما بیش از حد نیاز بدن شما هورمون تیروئید ترشح کند. این منجر به بالا رفتن سرعت عملکرد بدن شما (مثل ضربان قلب و سوخت و ساز) می شود.
شایع ترین دلیل پرکاری تیروئید، بیماری گریوز (Grave’s disease) است؛ بیماری که به سیستم ایمنی بدن آسیب می رساند.

علائم و نشانه های پرکاری تیروئید چیست؟

ممکن است در ابتدا، توجهی به علائم نداشته باشید، چون خیلی آهسته شروع به نمایان شدن می کنند. اما با گذر زمان، متابولیسمِ سریع تر باعث بروز این علائم می شود:
• کاهش وزن بدون تغییر در رژیم غذایی (اکثر بیماران کاهش وزن دارند اما نه همه)
• غذا خوردن بیشتر از حد معمول
• ضربان قلب سریع یا نامنظم یا احساس تپش قلب
• احساس اضطراب و نگرانی
• احساس زودرنجی
• مشکل خواب
• لرزش دست و انگشتان
• افزایش تعریق
• احساس گرما وقتی دیگران چنین حسی ندارند
• ضعف عضلانی
• اسهال یا اجابت مزاج بیش از حد طبیعی
• قاعدگی های کمتر یا سبک تر از حد طبیعی
پرکاری تیروئید خطر پوکی استخوان را افزایش می دهد (وضعیتی که در آن استخوان ها به قدری ضعیف می شوند که به سادگی می شکنند). در حقیقت، پرکاری تیروئیدممکن است قبل از اینکه هر کدام دیگر از علائم را تجربه کنید، استخوان های شما را تحت تأثیر قرار دهد. این موضوع به ویژه در زنانی صدق می کند که یائسه شده اند و یا در حال حاضر در معرض ابتلا به پوکی استخوان هستند.

درمان
بسته به دلیل و علائم بیماری شما، پزشک معالج انتخاب های گوناگونی دارد. درمان ممکن است شامل این موارد باشد:
دارو
۱٫ داروهای ضد تیروئید که تولید هورمون تیروئید را مهار می کند. این داروها آسیب ماندگار و طولانی به تیروئید نمی زنند.
۲٫ بلوک کننده های بتا (مهارکننده گیرنده های بتا) باعث مهار تأثیر هورمون تیروئید روی بدن می شود. این داروها می توانند در پایین آوردن ضربان قلب و     درمان علائم دیگر (تا زمانی که نوع دیگری از درمان استفاده شود) کمک کنند. بلوک کننده های بتا میزان هورمون تیروئید را کم نمی کنند.
یُد رادیواکتیو. این درمان سلول های تیروئید را که هورمون تیروئید تولید می کنند از بین می برند. اغلب، انجام این کار باعث کم کاری تیروئید دائمی می شود.
عمل جراحی. با جراحی تیروئید، کل این غده یا بخش بزرگی از آن خارج می شود. این ممکن است منجر به کم کاری تیروئید دائمی شود.

کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید یا هیپوتیروئیدیسم (hypothyroidism) زمانی اتفاق می افتد که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروئید ترشح نمی کند. به این مشکل به اصطلاح «تیروئید کم فعال» هم می گویند. این امر موجب کاهش سرعت عملکرد بدن، مثل سوخت و ساز، می شود.

در ایالات متحده، شایع ترین دلیل کم کاری تیروئید، بیماری هاشیموتو است. در کسانی که بیماری هاشیموتو دارند، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غده تیروئید حمله می کند. این حمله موجب آسیب دیدن تیروئید می شود و در نتیجه هورمون کافی تولید نمی شود. کم کاری تیروئید همچنین می تواند بر اثر عوامل زبر به وجود بیاید:

  • درمان پرکاری تیروئید (یدرادیواکتیو/radioiodine)
  • پرتو درمانی برخی سرطان ها
  • برداشتن غده تیروئید

علائم و نشانه های کم کاری تیروئید چیست؟

علائم کم کاری تیروئید اغلب در طی چند سال توسعه پیدا می کنند. در ابتدا ممکن است احساس خستگی و رخوت کنید. بعدتر، ممکن است علامت ها و نشانه هایی را تجربه کنید که ناشی از پایین آمدن سرعت متابولیسم یا سوخت و ساز بدن باشد، مثل:

  • احساس سرما وقتی دیگران چنین حسی ندارند
  • یبوست
  • ضعف عضلانی
  • افزایش وزن، حتی اگر تغییری در رژیم غذایی خود نداده اید
  • درد در عضلات و مفاصل
  • احساس غم و افسردگی
  • احساس خستگی زیاد
  • پوست خشک و رنگ پریده
  • موهای خشک و نازک
  • ضربان قلب پایین
  • تعریق کمتر از حد طبیعی
  • صورت پف کرده
  • صدای کلفت
  • خونریزی ماهانه بیش از حد معمول

در عین حال ممکن است LDL یا کلسترول «بد» داشته باشید، که می تواند خطر بیماری قلبی را نیز در شما بالا ببرد.

کم کاری تیروئید چگونه درمان می شود؟

کم کاری تیروئید با داروهایی درمان می شود که به بدن شما هورمون تیروئید لازم برای طبیعی کار کردن را می رساند. رایج ترین داروهای مربوطه، هورمون هایی هستند که ساخته دست انسان است و تیروئید شما آن را می سازد. این امکان وجود دارد که مجبور باشید باقی عمر خود این داروها را استفاده کنید. اگر مصرف داروها طبق تجویز پزشک باشد، هیچ ضرری برای شما نخواهند داشت.

تیروئیدیت پس از زایمان

تیروئیدیت پس از زایمان یعنی التهاب تیروئید بعد از زایمان و حدودا ۱۰ درصد از زنان به آن مبتلا می شوند. معمولا این مشکل تشخیص داده نمی شود چون علائم آن بسیار شبیه به علائم افسردگی بعد از زایمان است. زنانی که تیروئیدیت پس از زایمان دارند مدام احساس خستگی می کنند و نوسانات خلقی دارند.

این مشکل معمولا در دو مرحله اتفاق می افتد، گرچه همه زنانی که این مشکل را دارند هم الزاما هر دو مرحله را تجربه نمی کنند.

  • مرحله اول بین ماه اول تا چهارم بعد از زایمان شروع می شود و معمولا ۱ تا ۲ ماه طول می کشد. در این مرحله ممکن است نشانه ها و علائم پرکاری تیروئید را تجربه کنید، چون تیروئید آسیب دیده مدام هورمون تیروئید را به جریان خون می فرستد.
  • مرحله دوم از ماه چهارم تا هشتم بعد از زایمان شروع می شود و بین ۶ تا ۱۲ ماه طول می کشد. در این مرحله ممکن است علائم و نشانه های کم کاری تیروئید را تجربه کنید زیرا غده تیروئید اکثر میزان هورمونش را از دست داده یا اینکه حمله خود ایمنی بدن به تیروئید تمام شده و تیروئید کم کم رو به بهبودی می رود.

چه کسانی در خطر تیروئیدیت پس از زایمان هستند؟

ممکن است سیستم ایمنی شما باعث این مشکل شود. اگر شما بیماری خود ایمنی دارید، مثل دیابت نوع ۱، خطر ابتلای شما بالاتر است.

همچنین خطر ابتلا به این مشکل بالاتر می رود اگر:

  • سابقه شخصی یا خانوادگی اختلالات تیروئیدی دارید
  • در بارداری قبلی خود این مشکل را داشته اید
  • هپاتیت مزمن فعال دارید

تیروئیدیت پس از زایمان چگونه درمان می شود؟

درمان این مشکل به این بستگی دارد که بیمار در کدام مرحله است و چه علائمی دارد. برای مثال، اگر علائم پرکاری تیروئید در مرحله اول را داشته باشید، درمان شما ممکن است شامل داروهایی شود که ضربان قلب را پایین می آورد.

در اکثر زنانی که تیروئیدیت پس از زایمان دارند، معمولا تیروئید در مدت ۱۲ تا ۱۸ ماه پس از شروع علائم، به حالت عادی باز می گردد. اما اگر سابقه تیروئیدیت پس از زایمان دارید، خطر ابتلا به کم کاری دائمی تیروئید در عرض ۵ تا ۱۰ سال بسیار بالا می رود.

یائسگی زودرس چیست؟

معمولا سن متوسط شروع یائسگی طبیعی ۵۱ سال است. با این حال، به دلایل ژنتیکی، بیماری یا برخی اعمال جراحی، بعضی از زنان قبل از سن ۴۰ سالگی یائسه می شوند. یائسگی که قبل از این سن اتفاق بیفتد (چه به دلایل طبیعی، چه محیطی) یائسگی زودرس (premature menopause) نام دارد.

بسیاری از زنانی که به یائسگی زودرس دچار می شوند مجبورند علاوه بر تحمل گر گرفتگی، نوسانات خلقی و دیگر علائم ناشی از یائسگی، نگرانی ها و دغدغه های عاطفی و جسمی را نیز تجربه کنند. برای مثال، از آنجا که یائسگی یعنی پایان باروری زنان، خانم هایی که قصد باردار شدن دارند با مشکلات عدیده ای رو به رو خواهند شد.

 

علائم یائسگی زودرس چیست؟

علائم یائسگی زودرس اغلب همانهایی است که در یائسگی طبیعی وجود دارد مثل:

  • قطع قاعدگی یا قاعدگی نامنظم
  • قاعدگی هایی که شدیدتر یا سبک تر از معمول شده اند
  • گرگرفتگی (احساس گرمای ناگهانی که در بالاتنه پخش می شود)

این علائم نشانه این هستند که تخمدان ها استروژن کمتری تولید می کنند.

علاوه بر علائم بالا، بعضی زنان ممکن است این ها را نیز تجربه کنند:

  • خشکی واژن (همچنین ممکن است واژن نازک تر شود و انعطاف پذیری اش کمتر شود)
  • درد و ناراحتی در مثانه و وخیم تر شدن عدم کنترل مثانه
  • تغییرات عاطفی (زودرنجی، نوسانات خلقی، افسردگی ملایم)
  • خشکی پوست، چشم ها و دهان
  • بی خوابی
  • کاهش تمایلات جنسی

علاوه بر علائمی که در بالا ذکر شد، اگر زیر سن ۴۰ سال هستید و هر کدام از نشانه های زیر را تجربه می کنید، باید به پزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید که آیا مشکل شما یائسگی زودرس هست یا خیر:

  • اگر شیمی درمانی یا رادیوتراپی انجام داده اید.
  • اگر خودتان یا یکی از اعضای خانواده تان بیماری خود ایمنی (autoimmune disorder) مثل هیپوتیروئیدیسم، بیماری گریوز (ناشی از پرکاری تیروئید)، یا لوپوس دارید
  • اگر برای مدت بیش از یک سال است که سعی در باردار شدن دارید و موفق نشده اید.
  • اگر مادر یا خواهرتان دچار یائسگی زودرس شده است

 

یائسگی زودرس چگونه تشخیص داده می شود؟

برای تشخیص یائسگی زودرس، پزشک غالبا معاینه فیزیکی می کند و آزمایش خون می گیرد تا شرایط را بسنجد (مثل بارداری ای مشکلات تیروئید). پزشک شما ممکن است همچنین میزان غلظت استرادیول (نوعی استروژن) را نیز اندازه گیری کند. میزان پایین استرادیول می تواند نشان دهنده این باشد که تخمدان ها کم کار شده اند. وقتی غلظت استرادیول زیر ۳۰ برود، می تواند نشانه شروع یائسگی باشد.

با این حال، مهم ترین آزمایشی که برای تشخیص یائسگی انجام می شود آزمایش خون است که میزان هورمون محرک فولیکول (FSH) را اندازه گیری می کند. FSH باعث می شود تخمدان ها استروژن تولید کنند. وقتی تخمدان ها سرعت تولید استروژن را کم کنند، میزان FSH افزایش پیدا می کند. زمانی که سطح FSH به بیش از ۴۰ MIU/ML برسد، معمولا نشان دهنده یائسگی است.

 

آیا مشکلات دیگری هم هست که ناشی از یائسگی زودرس باشند؟

درست مانند زنانی که دچار یائسگی معمولی می شوند، زنانی که یائسگی زودرس دارند نیز دچار کاهش سطح استروژن می شوند چون تخمدان ها تولید این هورمون را کم کرده اند. سطح پایین استروژن می تواند منجر به تغییراتی در سلامت عمومی زنان شود و ممکن است خطر ابتلا به برخی بیماری ها را در پی داشته باشد، مثل پوکی استخوان. از خطرات دیگر مرتبط با کمبود استروژن می توان به اینها اشاره کرد: احتمال سرطان روده و تخمدان، بیماری های لثه، از دست دادن دندان، و شکل گیری آب مروارید.

با این حال، در مقایسه با زنانی که یائسگی طبیعی دارند، یائسگی زودرس باعث می شود زنان بخش بیشتری از زندگی خود را بدون فواید ایمنی تولید استروژن می گذرانند. این امر خطر ابتلای آنها را به مشکلات فوق الذکر حتی بیشتر هم می کند.

آمنوره چیست؟

آمنوره یعنی توقف سیکل ماهانه (یک دوره یا بیشتر). زنانی که حداقل سه دوره پشت سر هم سیکل خود را تجربه نکنند به آمنوره دچار شده اند – درست مثل دخترانی که تا ۱۵ سالگی هنوز خونریزی ماهانه نداشته اند.

یکی از شایع ترین دلایل آمنوره بارداری است. دلایل دیگر می تواند شامل وجود مشکلاتی در اعضای داخلی دستگاه تناسلی یا در غددی باشد که سطح هورمون ها را متعادل می کنند. با درمان این مشکلات داخلی می توان آمنوره را درمان کرد.

 

علائم

اولین و اصلی ترین نشانه آمنوره عدم خونریزی ماهانه است. بسته به دلیل ایجاد کننده آمنوره، ممکن است علائم و نشانه های مختلف دیگری را نیز تجربه کنید. مثل:

  • ریزش مو
  • سردرد
  • تغییر در بینایی
  • زیاد شدن موهای صورت
  • درد در ناحیه لگن
  • آکنه
  • ترشحات شیر مانند از سینه

 

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر حداقل سه دوره پشت سرهم خونریزی ماهانه نداشتید، یا اگر ۱۵ سال یا بیشتر دارید و هنوز قاعدگی را تجربه نکرده اید، هرچه سریع تر با پزشک معالج خود مشورت کنید.

 

دلایل:

آمنوره می تواند به خاطر دلایل مختلفی اتفاق بیفتد. بعضی از آنها در زندگی هر زنی عادی است اما برخی دیگر می تواند ناشی از عوارض برخی داروها، یا نشانه برخی بیماری ها باشند.

 

آمنوره طبیعی:

در طول زندگی عادی، هر زنی ممکن است به دلایل طبیعی، آمنوره را تجربه کند. مثل:

  • بارداری
  • شیردهی
  • یائسگی

 

داروهای ضد بارداری

خانم هایی که قرص ضد بارداری مصرف می کنند، ممکن است خونریزی ماهانه نداشته باشند. حتی بعد از قطع مصرف خوراکی این داروها، ممکن است کمی زمان ببرد تا تخمک گذاری مجددا تنظیم شود و سیکل ماهانه به شکل عادی اش برگردد. داروهای ضد بارداری که تزریقی هستند یا درون بدن جایگذاری می شوند نیز ممکن است به آمنوره منجر شوند، مثل دستگاه هایی که درون رحم گذاشته می شود.

 

سایر داروها

برخی داروها هستند که می توانند خونریزی ماهانه را متوقف کنند مثل انواع:

  • آنتی بیوتیک ها
  • شیمی درمانی ها
  • داروهای ضد افسردگی
  • داروهای فشار خون
  • داروهای ضد آلرژی

 

عوامل مرتبط با سبک زندگی

گاهی اوقات سبک زندگی می تواند به آمنوره منجر شود، برای مثال:

  • وزن کم بدن: وزن به شدت پایین – یعنی تقریبا ۱۰ درصد زیر حد نرمال – باعث به وجود آمدن اختلال در بسیاری از عملکردهای هورمونی بدن می شود، علی الخصوص توقف در تخمک گذاری. زنانی که اختلالات غذایی دارند (مثل بی اشتهایی یا پرخوری عصبی) معمولا به خاطر این تغییرات غیر معمول هورمونی دچار آمنوره می شوند.
  • ورزش های شدید: زنانی که در فعالیت هایی شرکت می کنند که ملزم به تمرین های سنگین است (مثل باله) ممکن است شاهد توقف سیکل ماهانه خود باشند. بسیاری از موارد هستند که در زنان ورزشکار به توقف پریود منجر می شود: مثل چربی کم بدن، استرس و مصرف انرژی بسیار زیاد.
  • استرس: استرس ذهنی می تواند به شکل موقت باعث تغییر در عملکرد هیپوتالاموس شود (بخشی از مغز که هورمون ها را کنترل و سیکل ماهانه را تنظیم می کند). تخمک گذاری و سیکل ماهانه می تواند در نتیجه استرس متوقف شوند. معمولا بعد از از بین رفتن عوامل استرس زا، سیکل منظم دوباره به حالت عادی بر می گردد.

عدم تعادل هورمونی

خیلی از انواع مشکلات جسمی می تواند به عدم تعادل هورمونی منجر شود، مثل:

  • سندروم تخمدان پلی کیستیک
  • عملکرد نادرست تیروئید
  • تومورهای هیپوفیز
  • یائسگی زودرس

مشکلات ساختاری

وجود مشکل در خود اعضای جنسی نیز می تواند دلیل دیگری برای بروز آمنوره باشد، مثلا:

  • وجود زخم و اسکار در رحم (در اثر عمل جراحی، سزارین و …)
  • عدم وجود و رشد برخی اعضای تناسلی (به شکل مادرزاد)
  • ناهنجاری ساختار واژن

زنان و تیروئید

غده تیروئید شما هورمون تیروئید ترشح می کند که بسیاری از فعالیت های بدن شما را (مثل اینکه با چه سرعتی کالری می سوزانید یا قلب شما چقدر سریع می تپد) کنترل می کند. بیماری های مرتبط با تیروئید می تواند میزان ترشح این هورمون را یا بیش از حد بالا ببرد یا پایین بیاورد. بسته به میزان هورمونی که غده تیروئید ترشح می کند، امکان دارد که اغلب احساس بیقراری یا خستگی کنید، یا اینکه وزنتان کم یا زیاد شود. زن ها بیشتر از مردان در معرض ابتلا به بیماری های تیروئیدی هستند، مخصوصا بلافاصله بعد از بارداری و پس از یائسگی.

مشکلات تیروئید چگونه روی زنان تأثیر می گذارد؟

زنان بیشتر از مردان به بیماری های تیروئید دچار می شوند. از هر هشت زن یک نفر به این بیماری ها مبتلا می شود. بیماری تیروئید می تواند باعث این مشکلات در زنان شود:

  • مشکلات در قاعدگی: تیروئید نقش مهمی در کنترل سیکل ماهانه شما دارد. میزان خیلی کم یا خیلی زیاد هورمون تیروئید می تواند سیکل ماهانه شما را یا خیلی سبک و خفیف، و یا خیلی سنگین و غیر منظم کند. بیماری تیروئید می تواند پریود شما را به مدت چند ماه یا بیشتر متوقف کند (نام این اختلال آمنوره است). اگر سیستم ایمنی بدن شما منجر به بروز بیماری های تیروئیدی می شود، غدد دیگر مثل تخمدان ها نیز درگیر می شوند. این می تواند منجر به یائسگی زودرس (قبل از سن ۴۰ سالگی) شود.
  • مشکل در باردار شدن: وقتی بیماری تیروئید روی سیکل ماهانه تأثیر بگذارد، متعاقبا روی فرآیند تخمک گذاری هم تأثیرگذار خواهد بود. این امر می تواند باردار شدن را سخت تر کند.
  • بروز مشکلات در دوران بارداری: مشکلات تیروئید در دوران بارداری می تواند برای مادر و جنین ایجاد مشکلات عدیده ای کند.

گاهی اوقات، علائم مشکلات تیروئید  با علائم یائسگی اشتباه گرفته می شود. احتمال بیشتری هست که مشکلات تیروئید، مخصوصا کم کاری تیروئید، بعد از یائسگی به وجود بیایند.

زنان دچار کدام بیماری های تیروئیدی می شوند؟